Lansio Academi Newydd i Rymuso’r Genhedlaeth Nesaf i Ysgogi Newid yng Nghymru
17/02/2026Mae Coleg Penybont yn falch o bartneru â Swyddfa Comisiynydd Cenedlaethau’r Dyfodol, Y Brifysgol Agored yng Nghymru ac Unloc, i lansio Newid – Academi Ysgogi Newid Cenedlaethau’r Dyfodol. Mae’r fenter arloesol hon wedi’i chynllunio i rymuso pobl ifanc ledled Cymru i arwain newid systemig a llunio dyfodol cynaliadwy, yn unol â Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol (Cymru).
Gweledigaeth yr Academi yw galluogi newid systemig drwy rymuso pobl ifanc i arwain eu dyfodol eu hunain. Drwy greu cyfleoedd i gyfranogwyr ysgogi gweithredu lleol a chenedlaethol ar y 7 Nod Llesiant, nod y rhaglen yw llenwi bwlch hanfodol i ddysgwyr Addysg Bellach (AB) 16–25 oed. Mae’r llwybr newydd hwn yn cysylltu arweinyddiaeth ar lefel ysgol ag Academi Arweinyddiaeth Cenedlaethau’r Dyfodol genedlaethol sefydledig i’r rhai 18–30 oed, sydd eisoes wedi’i sefydlu gan Swyddfa Comisiynydd Cenedlaethau’r Dyfodol.
Bydd cyfranogwyr yn cymryd rhan mewn rhaglen sylfaenol gynhwysfawr sy’n cynnwys hyfforddiant arweinyddiaeth, meddwl yn feirniadol, a chyfiawnder cymdeithasol. Mae’r model cyflawni yn cynnwys cymysgedd o brofiadau trochi a digidol, gan gynnwys y ffocws ar brosiectau sy’n ysgogi newid, wedi’u cynllunio i gyflawni newid pendant ac ystyrlon ar lefel leol a chenedlaethol, mewn ymateb i rai o’r heriau mwyaf y mae pobl ifanc yn eu hwynebu. Gobeithio y bydd digwyddiad terfynol yn cael ei gynnal yn y Senedd, lle bydd y rhai sy’n ysgogi newid yn arddangos eu prosiectau i lunwyr polisi a llunwyr penderfyniadau.
Y tu hwnt i ddatblygiad personol, mae’r Academi wedi ymrwymo i amrywiaeth, gan sicrhau bod pobl ifanc sydd leiaf tebygol o ymgysylltu â chymdeithas ehangach yn cael cyfle a llwyfan i godi llais, gan eu grymuso trwy eu prosiectau ysgogi newid eu hunain i wneud gwahaniaeth gwirioneddol a gwella materion cymdeithasol sydd bwysicaf iddynt.
Dywedodd Derek Walker, Comisiynydd Cenedlaethau’r Dyfodol:
“Rhaid i lunio dyfodol gwell i Gymru fod yn flaenoriaeth frys a chyfunol a dyna pam rydyn ni mor falch o gefnogi’r cynllun peilot hwn, Newid, menter sy’n cyd-fynd yn agos â’r effaith hirdymor rydyn ni’n ymdrechu i’w chael fel tîm.
“Mae newid go iawn, parhaol yn digwydd pan fyddwn yn buddsoddi mewn pobl ifanc ac yn mwyhau eu lleisiau, a thrwy gefnogi eu syniadau a’u harweinyddiaeth heddiw, rydym yn helpu i feithrin Cymru fwy gwyrdd, cynhwysol a ffyniannus ar gyfer y cenedlaethau i ddod.”
Dywedodd Joe Baldwin, Dirprwy Bennaeth Coleg Penybont:
“Ni fu erioed amser pwysicach i rymuso pobl ifanc i ddod o hyd i’w lleisiau a gwneud gwahaniaeth gwirioneddol i’w dyfodol ac i’w cymunedau. Mae Newid yn cynrychioli uchafbwynt mwy na blwyddyn o gydweithio a chynllunio gyda phartneriaid, gyda phobl ifanc yn llunio’r academi – rydym wrth ein bodd ein bod wedi lansio’r cynllun peilot.”
Dywedodd Dr Donna Smith, Uwch Ddarlithydd mewn Gwleidyddiaeth yn y Brifysgol Agored:
“Mae’r cydweithrediad hwn yn adeiladu ar ein hymchwil Heriau Cymdeithasol Agored i’r Rhai sy’n Ysgogi Newid ac adnoddau hyb Dinasyddiaeth Weithredol ar ddemocratiaeth. Fel arweinydd ymchwil a gwerthuso, edrychwn ymlaen at ddarparu argymhellion sy’n seiliedig ar dystiolaeth ar gyfer y cyfnod ôl-beilot a chefnogi pobl ifanc wrth iddynt ddatblygu’r sgiliau a’r hyder i ysgogi newid gwleidyddol a chymdeithasol.”
Ynglŷn â’r Partneriaid
Coleg Penybont
Mae Coleg Penybont yn Goleg Addysg Bellach (AB) sy’n cefnogi dros 13,000 o ddysgwyr, ar draws addysg bellach ac addysg uwch, prentisiaethau, darpariaeth ran-amser a dysgu yn y gymuned, gan gyflogi dros 600 o staff. Mae’r Coleg yn gweithredu ar draws bwrdeistref sirol Pen-y-bont ar Ogwr, ynghyd â’i is-gwmnïau Engage Training a Bevan College.
Y Brifysgol Agored yng Nghymru
Y Brifysgol Agored yw’r darparwr addysg uwch israddedig rhan-amser mwyaf yng Nghymru. Mae’n arweinydd byd-eang o ran darparu cyfleoedd dysgu arloesol o bell a hyblyg ar lefel addysg uwch, gan gynnwys cyrsiau israddedig, ôl-raddedig a mynediad.
Mae mwy na 16,000 o fyfyrwyr o gymunedau ledled Cymru ar hyn o bryd yn astudio gyda’r Brifysgol Agored, ac mae mwy na dwy ran o dair mewn cyflogaeth tra byddant yn astudio. Mae’r Brifysgol Agored yn gweithio gyda busnesau, elusennau, undebau llafur a chyrff cyhoeddus yng Nghymru i’w helpu i ddatblygu eu staff, ac annog mwy o bobl i ymgymryd â dysgu gydol oes, waeth beth fo’u cefndir. Mae gan y Brifysgol Agored fyfyrwyr ym mhob etholaeth yng Nghymru.
Unloc
Mae Unloc yn sefydliad addysg blaenllaw a sefydlwyd yn 2013 gan yr arweinwyr a’r eiriolwyr ifanc arobryn, Hayden Taylor a Ben Dowling. Rydym yn helpu ysgolion, colegau a sefydliadau i ysbrydoli a grymuso pobl ifanc i ysgogi newid trwy raglenni pwrpasol ac arloesol mewn entrepreneuriaeth, arweinyddiaeth, llais ieuenctid a gyrfaoedd a chyflogadwyedd. Rydym yn gweithio tuag at ein cenhadaeth trwy gyflwyno rhaglenni addysgol ysbrydoledig yn ein rhwydwaith cynyddol o ysgolion a cholegau.
Swyddfa Comisiynydd Cenedlaethau’r Dyfodol
Mae Comisiynydd Annibynnol Cenedlaethau’r Dyfodol Cymru yn rôl unigryw, a sefydlwyd gan Ddeddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol arloesol (2015), i weithredu fel llais i bobl sydd heb eu geni eto, gan sicrhau bod cyrff cyhoeddus yng Nghymru yn gwneud penderfyniadau hirdymor a chynaliadwy sy’n fuddiol i genedlaethau’r dyfodol, nid dim ond y rhai presennol, drwy hyrwyddo lles, mynd i’r afael â newid hinsawdd, a meithrin ffocws ar iechyd cymdeithasol, economi ac amgylchedd hirdymor.
Derek Walker yw Comisiynydd Cenedlaethau’r Dyfodol.
https://futuregenerations.wales/cym/
