Cofnodion Cyfarfod y Corff Llywodraethu – 3 Gorffennaf 2025
Ystafell Fwrdd Campws Penybont a thrwy Google Meet – 4:30yp
AELODAU A OEDD YN BRESENNOL:
- Emma Adamson – Cadeirydd
- Viv Buckley – Pennaeth/Prif Swyddog Gweithredol
- Joe Castle
- Lisa Dobbs – Staff-lywodraethwr
- Marion Evans – Staff-lywodraethwr
- Ben Fisher – Myfyriwr-lywodraethwr
- Tomos Owen
- Lloyd Powell
- Stephne Puddy
- Susan Smith
- Helen Verity
- Shelley Wyatt-Williams
ERAILL A OEDD YN BRESENNOL
- Joe Baldwin – Dirprwy Bennaeth (Cenedlaethau’r Dyfodol)
- Nicola Eyre – Clerc
- Andrew Gibbs – Dirprwy Bennaeth (Adnoddau)
- Catherine Luff – Cyfarwyddwr Pobl
- Matthew Rees – Is-bennaeth (Dysgu Seiliedig ar Waith a Gweithgarwch Masnachol)
Dechreuodd y cyfarfod am 4.30yp.
Defnyddiwyd Deallusrwydd Artiffisial Cynhyrchiol (Google Gemini) i helpu i ddrafftio’r cofnodion hyn.
Gwnaed y cyflwyniad ar ‘Gynaliadwyedd yng Ngholeg Penybont’ ar ôl eitem 5 ar yr agenda.
1. CROESO GAN Y CADEIRYDD AC YMDDIHEURIADAU AM ABSENOLDEB
Croesawodd y Cadeirydd bawb i’r cyfarfod.
Nodwyd ymddiheuriadau am absenoldeb gan Charlize Cosker (Myfyriwr-Lywodraethwr), Ceri Dixon, Hayden Llewellyn, Claire Marshall, Noah Murray (Myfyriwr-Lywodraethwr) a Joanne Oak.
Cytunodd Ben Fisher a Tomos Owen i adrodd yn ôl ar y Gwiriwr Gwerthoedd ar ddiwedd y cyfarfod.
2. DATGANIADAU O FUDDIANNAU
Dim
Diolchodd y Cadeirydd i’r Clerc a’r UDA am eu holl waith caled ac am ansawdd y papurau eleni.
3. COFNODION CYFARFOD Y CORFF LLYWODRAETHU A GYNHALIWYD AR 15 MAI 2025
Cadarnhawyd bod y cofnodion o gyfarfod y Corff Llywodraethu a gynhaliwyd ar 15 Mai 2025 yn gywir.
4. MATERION SY’N CODI
4.1 COFNOD O GAMAU GWEITHREDU
Roedd pedwar cam gweithredu yn y Cofnod o Gamau Gweithredu:
- Cam Gweithredu 1 – GOLYGWYD
- Cam Gweithredu 2 – Cyflwyniad ar Gynaliadwyedd – ddim i’w gyflwyno eto.
- Cam Gweithredu 3 – Rhannu’r Cynllun Gweithredu Gwrth-hiliol a chyflwyniad – wedi’i gwblhau.
Nododd yr aelodau’r diweddariad.
5. DIWEDDARIAD GAN Y PENNAETH
Diolchodd y Pennaeth i’r aelodau oedd wedi mynychu’r seremoni Gwobrau Myfyrwyr yr wythnos flaenorol a diolchodd hefyd i’r Dirprwy Bennaeth (Cenedlaethau’r Dyfodol) am ei arweiniad rhagorol o’r digwyddiad. Dywedodd y Pennaeth fod y noson Wobrwyo yn ein hatgoffa pam fod staff a llywodraethwyr yn gwneud yr hyn y maent yn ei wneud a sut mae’n un o uchafbwyntiau’r flwyddyn i ddathlu llwyddiannau dysgwyr.
Rhoddwyd y diweddariad canlynol:
- Cynhaliwyd Cynhadledd Partneriaeth PDC yn ddiweddar a ddaeth â darparwyr addysgol o’r un anian ynghyd.
- Cynhaliodd y Coleg ddigwyddiad ar y cyd â Choleg Brenhinol Cerdd a Drama Cymru a Chelfyddydau Cenedlaethol Ieuenctid Cymru i archwilio sut y gellir gwneud hyfforddiant celfyddydol yn fwy cynhwysol a hygyrch i bobl ifanc.
- Cynhaliwyd Diwrnod Ansawdd yn gynharach yr wythnos honno ac roedd Diwrnod Dysgu Proffesiynol yn cael ei gynnal y diwrnod ar ôl y cyfarfod yn canolbwyntio ar “Werth y Gwerthoedd”.
- Mae cyfraddau cwblhau llwyddiannus disgwyliedig yn rhagorol:
- GOLYGWYD
- Mae’r Coleg wedi’i restru’n 9fed yn addewid ‘Teach In’ Nodau Datblygu Cynaliadwy’r Cenhedloedd Unedig (allan o 1,028 o addysgwyr a gymerodd ran). Rhoddwyd “canmoliaeth” arbennig i’r Coleg am fod yn newydd-ddyfodiad a chyrraedd y 10 uchaf.
Diolchodd y Cadeirydd i’r Pennaeth am y diweddariad a dywedodd ei bod yn ganmoladwy iawn bod y Coleg wedi cyrraedd y 9fed safle ar sgôrfwrdd addewid ‘Teach In’, yn enwedig ymhlith prifysgolion sydd â chyllidebau ac adnoddau llawer mwy.
Diolchodd y Cadeirydd i bawb a oedd yn rhan o’r cysondeb a gymhwyswyd ar draws pob maes cwricwlwm a grŵp dysgu sy’n arwain at brofiad o ansawdd uchel i bob dysgwr.
6. CYFLWYNIAD – YMWELIAD Â SAN FRANCISCO
Rhoddodd yr Is-bennaeth (Dysgu Seiliedig ar Waith a Gweithgarwch Masnachol) drosolwg o ymweliad. Ymwelodd ef a’r Cyfarwyddwr Data a Saernïaeth Ddigidol â San Francisco i ddatblygu cysylltiadau ymhellach ym myd Deallusrwydd Artiffisial (DA):
- GOLYGWYD
- GOLYGWYD
- Ymwelon nhw â lleoedd gwych fel Prifysgol Stanford, Ysgol Helios (Ysgol Ganol), campws Google ac Intel lle mae posibiliadau’n ymddangos yn ddiderfyn.
- Y prif bethau a ddysgwyd o’r ymweliad oedd bod yn bresennol mewn cyfarfodydd, sut y gall pobl ifanc gymryd rhan mewn prosiectau ‘angerddol’, ystyried technegau i reoli pryderon fel y syniad ‘Problem mewn Bocs’, yr angen i ganolbwyntio ar atebion ac, yn gyffredinol, i fod yn uchelgeisiol.
Ychwanegodd y Pennaeth y bydd y daith hon, yn ogystal â’r nifer o ymweliadau rhyngwladol eraill a ariennir gan Taith eleni, yn gwneud gwahaniaeth gwirioneddol yn y Coleg. Dywedodd yr Is-Bennaeth (Dysgu Seiliedig ar Waith a Gweithgarwch Masnachol) mai un o brif fanteision eraill yr ymweliad oedd treulio amser gyda’r Cyfarwyddwr Data a Saernïaeth Ddigidol yn ystod yr wythnos na fyddai’r ddau ohonynt fel arfer yn ei wneud.
Dywedodd y Myfyriwr-Lywodraethwr ei fod yn hoffi’r syniad ‘Problem mewn Bocs’ a dylai dysgwyr gymryd rhan yn y mathau hyn o weithgareddau a mentrau.
Dywedodd un o’r llywodraethwyr newydd fod yr hyn y mae’r Coleg yn ei wneud i ‘Fod yn Bopeth y Gallwch Fod’ wedi creu argraff fawr arno dros y chwe mis diwethaf a bod uchelgais bob amser i wneud mwy. Rhoddodd yr enghraifft o ymweld â rhai o’r sefydliadau gorau yn y byd.
GOLYGWYD
Diolchodd y Cadeirydd i’r Is-Bennaeth (Dysgu Seiliedig ar Waith a Gweithgarwch Masnachol) a dywedodd fod ei gyffro a’i angerdd am arloesi yn amlwg iawn.
7. DIWEDDARIAD DIOGELU
Rhoddodd y Dirprwy Bennaeth (Cenedlaethau’r Dyfodol) ddiweddariad byr a chytunodd y Corff Llywodraethu i gael adolygiad llawn o flwyddyn academaidd 2024/25 yng nghyfarfod mis Hydref pan gyflwynir yr Adroddiad Blynyddol Diogelu a’r Polisi Diogelu.
Nodwyd y canlynol:
- GOLYGWYD
- Mae angen cynyddol ymhlith y dysgwyr ac adlewyrchir hyn yn y data.
- GOLYGWYD
Gofynnodd aelod i ganran y dysgwyr gael ei chynnwys mewn adroddiadau yn y dyfodol ochr yn ochr â’r niferoedd absoliwt i fesur y galw am wasanaethau.
GOLYGWYD
Gofynnodd y Cadeirydd i’r Corff Llywodraethu gael rhagor o wybodaeth am y dulliau sy’n ystyriol o drawma a fabwysiadwyd gan y Coleg (CAM GWEITHREDU – JB/CL).
Tynnodd y Cadeirydd sylw at ddysgwyr Sgiliau Byw’n Annibynnol a staff Clwb Coffi a diolchodd iddynt am weithredu’r fenter ‘Big Bocs Bwyd’. Nodwyd bod bron i 9,000 o brydau wedi cael eu darparu am ddim neu ar sail ‘talu’r hyn y gallwch chi’ yn ystod y flwyddyn academaidd hon i staff a dysgwyr, sydd wedi bod yn anhygoel. Gofynnodd y Cadeirydd i’r Corff Llywodraethu hefyd gael cyflwyniad gan dîm Clwb Coffi i ddeall sut mae dysgwyr Sgiliau Byw’n Annibynnol yn cael eu cefnogi (CAM GWEITHREDU – JB)
8. MATERION LLYWODRAETHU
Cyflwynodd y Clerc y canlynol:
Materion i’w cymeradwyo
- Cymeradwyodd y Corff Llywodraethu ddefnyddio’r Sêl Gorfforaethol ar gyfer Gweithred Amrywio’r Hawddfraint gyda Wales & West Utilities. Rhoddwyd y Sêl ar ddiwedd y cyfarfod ac fe’i llofnodwyd gan y Cadeirydd a’r Pennaeth.
Materion i’w nodi
- Rhoddwyd y Sêl Gorfforaethol i’r brydles gyda CBS Pen-y-bont ar Ogwr ar gyfer safle’r maes parcio aml-lawr ar 6 Mehefin (derbyniwyd cymeradwyaeth yn y cyfarfod a gynhaliwyd ar 15 Mai).
- Roedd y dathliadau canmlwyddiant/Gŵyl Garddwriaeth/Diwrnod Agored a gynhaliwyd ar 7 Mehefin yn llwyddiant mawr.
Dywedodd y Cadeirydd fod nifer dda o bobl wedi mynychu’r digwyddiad a’i fod yn gynhwysol. Diolchwyd yn arbennig i’r tîm Marchnata a’r tîm Cymraeg gan eu bod yn Eisteddfod yr Urdd ychydig cyn y digwyddiad hwn. Hefyd rhoddodd Susan Smith ei hadborth ar y diwrnod agored a faint roedd hi wedi’i fwynhau.
- Cynhadledd Cyrchfannau Myfyrwyr-lywodraethwyr – Mynychodd Ben Fisher a’r Clerc y digwyddiad hwn a gynhaliwyd ym Mhencadlys Burberry yn Llundain ddiwedd mis Mehefin a derbyniodd Ben dystysgrif am gyrraedd y rhestr fer ar gyfer Gwobr Myfyriwr-lywodraethwr y Flwyddyn.
Dywedodd Ben wrth y Corff Llywodraethu mai hwn oedd ei dro cyntaf yn Llundain a’i fod wedi cael llawer o hwyl. Dywedodd fod y drafodaeth banel yn wych a bod y diwrnod cyfan yn ysbrydoledig. Dywedodd y Dirprwy Bennaeth (Cenedlaethau’r Dyfodol) wrth yr aelodau fod Shelagh Legrave, Comisiynydd AB yn Lloegr, wedi anfon neges ato yn dweud ei bod wedi cwrdd â Ben ar y diwrnod a pha mor eithriadol ydoedd.
- Cynhaliodd y Cadeirydd weithdy ‘Deng mlynedd, un weledigaeth: Ymwreiddio amrywiaeth bwrdd i helpu pawb i ‘Fod yn Bopeth y Gallant Fod’ yng Ngholeg Penybont’ yn Uwchgynhadledd Llywodraethwyr yr AoC a rhoddodd drosolwg o’r sesiwn.
Eglurodd y Cadeirydd ei bod wedi rhannu agwedd y Coleg o gael ei arwain gan werthoedd a phwysigrwydd sicrhau bod aelodau newydd yn addas ar gyfer y Corff Llywodraethu a’r Coleg.
- Seremoni Gwobrau Myfyrwyr – roedd hyn wedi’i drafod uchod.
- Penodi myfyrwyr-lywodraethwyr ar gyfer 2025/26 – mae hyn yn parhau.
- Hyfforddiant ColegauCymru – Dysgu Seiliedig ar Waith – mae’r recordiad a’r sleidiau wedi’u huwchlwytho i’r gyriant a rennir
Diolchodd y Cadeirydd i’r Clerc am y diweddariad.
9. POLISÏAU’R COLEG – IECHYD A LLES
Eglurodd y Cyfarwyddwr Pobl fod y polisi hwn wedi’i argymell i’w gymeradwyo gan y Pwyllgor Cynllunio Adnoddau.
Nodwyd y canlynol:
- Mae’r fersiwn hon o’r polisi yn ailadroddiad o’r polisi gwreiddiol ond mae bellach yn cynnwys dysgwyr, staff a’r gymuned yn ogystal â staff.
- Mae cyfeiriadau drwy gydol y polisi at Ddeddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol, y saith nod llesiant a Strategaeth Iechyd Meddwl a Llesiant Llywodraeth Cymru.
- Fe’i cynlluniwyd i fod yn ddogfen lefel uchel sy’n cael ei chefnogi gan ddogfennaeth a chyfeiriadau.
CYMERADWYODD y Corff Llywodraethu’r Polisi Iechyd a Lles.
10. CYNLLUN STRATEGOL 2025-30
Eglurodd y Pennaeth fod yr holl sylwadau a dderbyniwyd yn ystod y sesiynau adborth a thrwy e-bost wedi’u hymgorffori yn y drafft terfynol hwn.
Nodwyd bod yr Archwilwyr Mewnol wedi archwilio’r broses cynllunio strategol ac wedi adrodd bod lefelau uchel o sicrwydd.
Dywedodd y Pennaeth wrth yr aelodau bod angen cytuno ar y mesurau llwyddiant ar gyfer 2025/26 gan mai dim ond amcanion eang sydd wedi’u cynnwys yn y Cynllun Strategol e.e. cyflawni’r Cynllun Ystadau Strategol. Eglurodd y Pennaeth y bydd y dogfennau ategol yn dod yn ddogfennau cyhoeddus gan y byddant yn gysylltiedig â’r Cynllun Strategol a bydd hyn yn sbarduno gwelliant parhaus.
Dywedodd un o’r aelodau a ymunodd â’r sesiwn adborth ar-lein ei bod yn sesiwn wych a fynychwyd gan ystod eang o bobl yn y Coleg a oedd wedi herio ac yn derbyn amcanion y Cynllun Strategol yn fawr.
Diolchodd y Cadeirydd i’r Pennaeth am ei holl waith yn llunio’r cynllun hwn sy’n ymrwymo’r Coleg i amcanion Cymru lewyrchus a Chymru deg a chyfartal ar gyfer cenedlaethau’r dyfodol.
CYMERADWYODD y Corff Llywodraethu ddrafft terfynol Cynllun Strategol 2025-30 a chytunwyd y byddai drafft y cyhoeddiad yn cael ei adolygu cyn mynd yn fyw.
Cafwyd egwyl cysur fer
11. GOLYGWYD
12. GOLYGWYD
13. CYFRIFON RHEOLI, DIWEDDARIAD CHWARTEROL A DANGOSYDDION PERFFORMIAD ALLWEDDOL ARIANNOL
GOLYGWYD
Gofynnwyd i’r Corff Llywodraethu/Pwyllgor Cynllunio Adnoddau dderbyn rhagor o wybodaeth am y mentrau y mae’r Coleg yn eu defnyddio i gefnogi dysgwyr (CAM GWEITHREDU – JB).
Cafwyd trafodaeth am y benthyciad mewnol gyda’r is-gwmni Engage sydd wedi’i ddarparu’n llawn gan na ddisgwylir iddo gael ei ad-dalu hyd y gellir rhagweld.
Diolchodd y Cadeirydd i’r Dirprwy Bennaeth (Adnoddau) am y diweddariad GOLYGWYD
CYMERADWYODD y Corff Llywodraethu’r canlynol:
- Y Cyfrifon Rheoli, Rhagolwg mis Mai a’r dangosyddion perfformiad allweddol ariannol
- GOLYGWYD
14. CYLLIDEB Y COLEG AR GYFER 2025/26
Roedd y Pwyllgor Cynllunio Adnoddau wedi adolygu’r gyllideb ddrafft ar gyfer 2025/26 yn ei gyfarfod a gynhaliwyd ar 19 Mehefin 2025 ac wedi’i hargymell i’w chymeradwyo. GOLYGWYD
Cyflwynodd y Dirprwy Bennaeth (Adnoddau) y wybodaeth ganlynol:
GOLYGWYD
GOLYGWYD
GOLYGWYD
Diolchodd y Cadeirydd i’r Pennaeth Cyllid a’i dîm am eu hymdrechion i lunio’r gyllideb hon.
CYMERADWYODD y Corff Llywodraethu’r gyllideb gweithredu o GOLYGWYD
15. CYNLLUN ARCHWILIO MEWNOL AR GYFER 2025/26 A’R SIARTER ARCHWILIO MEWNOL
Cyflwynodd y Dirprwy Bennaeth (Adnoddau) y Cynllun Archwilio Mewnol ar gyfer 2025/26 a’r Siarter Archwilio Mewnol a argymhellwyd i’w cymeradwyo gan y Pwyllgor Archwilio.
Nodwyd bod rhaglen dreigl tair blynedd ar gyfer archwiliadau mewnol yn ei lle ac mae’r cynllun yn hyblyg i gwrdd ag anghenion cyfnewidiol y Coleg. GOLYGWYD
CYMERADWYODD y Corff Llywodraethu’r Cynllun Archwilio Mewnol a’r Siarter Archwilio Mewnol ar gyfer 2025/26.
16. CYNLLUN ARCHWILIO ALLANOL AR GYFER 2024/25
Cyflwynodd y Dirprwy Bennaeth (Adnoddau) y Cynllun Archwilio Allanol ar gyfer 2024/25 yr argymhellwyd ei gymeradwyo gan y Pwyllgor Archwilio. Nodwyd y cytunwyd ar yr amserlen ar gyfer y gwaith maes a’r cyfarfodydd.
CYMERADWYODD y Corff Llywodraethu’r Cynllun Archwilio Allanol ar gyfer 2024/25.
17. DIWEDDARIAD AR GAMPWS CANOL Y DREF
Dangoswyd y ffilm drôn ddiweddaraf o gampws canol y dref i’r aelodau. Mae hwn hefyd wedi’i rannu’n fewnol ac yn allanol ar sianeli cyfryngau cymdeithasol y Coleg.
Cyflwynodd y Dirprwy Bennaeth (Adnoddau) y wybodaeth ganlynol:
- Mae’r prosiect bellach yn wythnos 69 o raglen 126 wythnos.
- Mae adeiladu’r ffrâm goncrid ar ei uchder llawn mewn tri chwarter o’r safle.
- Mae’r gwaith ymchwilio tir wedi dechrau ar safle’r hen faes parcio aml-lawr; bydd hyn yn cymryd 10 wythnos.
- Mae’r cladin yn dechrau cael ei osod ar ochr yr adeilad.
- GOLYGWYD
- Mae ymweliadau safle staff wedi’u cynllunio ym mis Gorffennaf ac Awst a gwahoddir aelodau i fynychu un o’r rhain. (CAM GWEITHREDU – the Clerk is to circulate the dates).
- GOLYGWYD
Gofynnwyd i’r Staff-lywodraethwyr am eu hadborth ar y prosiect a nodwyd bod llawer o gyffro, rhywfaint o ofn a hefyd rhai pryderon ynghylch lleoedd parcio. Dywedodd y Myfyriwr-lywodraethwr fod ei chwaer iau yn ystyried gwneud cais i ddechrau ym mis Medi ac mae’n gyffrous iawn am y campws newydd yng nghanol y dref a’r Academi STEAM. Ychwanegodd fod campws canol y dref mewn lleoliad gwych ar gyfer cysylltiadau trafnidiaeth gyhoeddus.
Nododd y Corff Llywodraethu’r diweddariad.
18. DANGOSYDDION PERFFORMIAD ALLWEDDOL CORFFORAETHOL A CHERDYN SGORIO CYTBWYS
Nododd y Corff Llywodraethu’r Dangosyddion Perfformiad Allweddol Corfforaethol a’r Cerdyn Sgorio Cytbwys a oedd yn gadarnhaol iawn ac wedi gwella drwy gydol y flwyddyn.
Nodwyd hefyd y bydd angen cael trafodaethau yn gynnar yn y flwyddyn academaidd nesaf ynghylch beth fydd y mesurau DPA ar gyfer 2025/26 ymlaen.
19. YMGYNGHORIAD MEDR – SYSTEM RHEOLEIDDIO NEWYDD
Cyflwynodd y Pennaeth y wybodaeth ganlynol am Ymgynghoriad Medr:
- Nod Medr yw dod â rheoleiddio’r holl addysg ôl-16 o dan un ymbarél.
GOLYGWYD
Gofynnodd y Cadeirydd a oedd gan unrhyw aelodau unrhyw sylwadau yr hoffent eu cynnwys yn ymateb y Coleg i’r ymgynghoriad, i’w hanfon ati hi a’r Clerc erbyn diwedd y diwrnod gwaith ar 10 Gorffennaf.
20. COFNODION Y PWYLLGORAU
20.1 Pwyllgor Archwilio – 2 Mehefin 2025
DERBYNIODD y Corff Llywodraethu gofnodion cyfarfod y Pwyllgor Archwilio a gynhaliwyd ar 2 Mehefin 2025.
20.2 Cwricwlwm ac Ansawdd – 12 Mehefin 2025
DERBYNIODD y Corff Llywodraethu gofnodion cyfarfod y Pwyllgor Cwricwlwm ac Ansawdd a gynhaliwyd ar 12 Mehefin 2025.
20.3 Cynllunio Adnoddau – 19 Mehefin 2025
DERBYNIODD y Corff Llywodraethu gofnodion cyfarfod y Pwyllgor Cynllunio Adnoddau a gynhaliwyd ar 19 Mehefin 2025.
21. UNRHYW FATER ARALL
Cyflwynwyd Tystysgrif Cyflawniad a thaleb i Ben Fisher ar gyfer ei rôl fel Myfyriwr-lywodraethwr eleni. Diolchodd y Cadeirydd i Ben am ei bresenoldeb eithriadol, ei arweinyddiaeth ragorol gyda dysgwyr eraill a’i gyfraniadau mewn cyfarfodydd.
22. GWIRIWR GWERTHOEDD
- Cafwyd cyfraniadau rhagorol yn y cyfarfod ac roedd gwerthoedd y Coleg o fod yn angerddol, yn ysbrydoledig, yn arloesol, yn gynhwysol ac yn chwaraewr tîm yn amlwg iawn. Roedd ffocws cryf ar bobl y Coleg a’u cymunedau ym mhob trafodaeth.
Diolchodd y Cadeirydd i bawb am fynychu a daeth y cyfarfod i ben am 6.53yp.



















