Adroddiad Blynyddol ar Gydraddoldeb 2026 Coleg Penybont

Yn ymwneud â data o Flwyddyn Academaidd 2024-2025

Rhagair gan y Pennaeth

Mae ein cenhadaeth yn syml – byddwch yn bopeth y gallwch fod. Byddwch chi’ch hun.

Mae Coleg Penybont yn lle arbennig i ddysgu a gweithio. Rydyn ni am greu amgylchedd cynhwysol sy’n galluogi pobl i fod yn arloesol ac yn angerddol am yr hyn y maen nhw’n ei wneud. Rydyn ni am greu cyfleoedd ysbrydoledig sy’n trawsnewid bywydau ac yn dathlu llwyddiannau pob unigolyn. Rydyn ni wedi ymrwymo i wneud penderfyniadau sy’n foesegol ac yn canolbwyntio ar bobl, er lles pob unigolyn ac ym mhob rhyngweithiad.

Rydyn ni’n gwybod mai’r safonau rydyn ni’n cerdded heibio iddynt yw’r safonau rydyn ni’n eu derbyn, felly trwy fod yn chwaraewr tîm sy’n ymroddedig i werthoedd ein sefydliad, gallwn sicrhau bod pawb yn barod i ddysgu a gweithio mewn amgylchedd lle maen nhw’n cael eu parchu ac yn teimlo’n ddiogel, i fod yn bopeth y gallant fod.

Ynglŷn â Choleg Penybont

Mae Coleg Penybont yn Goleg Addysg Bellach (AB) sy’n cefnogi dros 7,000 o ddysgwyr llawn amser a rhan-amser, ac yn cyflogi tua 700 aelod o staff ar draws dau gampws ym Mhen-y-bont ar Ogwr a Phencoed, gyda darpariaeth allgymorth cymunedol ar draws y fwrdeistref sirol. Yn 2023-24, roedd gan y Coleg incwm o £37.3 miliwn. Mae Engage Business Wales Limited (sy’n masnachu fel Engage Training) a Bevan College yn is-gwmnïau sy’n eiddo llwyr i Goleg Penybont.

Saif Pen-y-bont ar Ogwr yr un pellter rhwng Caerdydd, prifddinas Cymru, a dinas Abertawe; mae gan y ddwy ddinas fargeinion dinesig a chynlluniau rhanbartholi uchelgeisiol ar hyd coridor yr M4, gan gyflwyno cyfleoedd cyffrous i’r Coleg a’n dyheadau ar gyfer y dyfodol.

Mae Bwrdeistref Sirol Pen-y-bont ar Ogwr yng nghanol De Cymru ac mae ganddi boblogaeth o 145,500 (+4.5% ers Cyfrifiad 2001), gyda 9.2% o’r rhai sy’n byw yn y fwrdeistref sirol yn siarad Cymraeg a 22.3% ag anabledd (Cyfrifiad, 2021). Roedd 67.1% o’r boblogaeth mewn cyflogaeth – 4.8% yn is na’r cyfartaledd yng Nghymru, gyda’r chweched gyfradd ddiweithdra uchaf ar draws y 22 ardal awdurdod lleol yng Nghymru (Rhagfyr 2023, Arolwg Blynyddol o’r Boblogaeth y Swyddfa Ystadegau Gwladol). Cynyddodd anweithgarwch economaidd (y rhai nad ydynt yn gyflogedig ond nad ydynt yn bodloni’r meini prawf ar gyfer diweithdra) ym Mhen-y-bont ar Ogwr i 30.6% yn y flwyddyn a ddaeth i ben fis Rhagfyr 2023. Mae hyn 7.6% yn uwch nag ar draws Cymru a 9.4% yn uwch nag ar draws y DU. Mae’r diwydiannau Cyfanwerthu, Manwerthu, Trafnidiaeth, Gwestai a Bwyd yn cyfrif am 26% o gyflogaeth yn y fwrdeistref. Yn 2023, roedd 4,085 o fusnesau gweithredol, gyda’r mwyafrif helaeth o’r rhain yn fentrau micro a bach (10-49 o weithwyr) (Cofrestr Ryngadrannol o Fusnesau SYG, 2023), gyda’r Coleg yn un o ddim ond 10 cyflogwr mawr (250+ o weithwyr).

Y Gyfraith

Mae Deddf Cydraddoldeb 2010 yn amddiffyn pobl yn gyfreithiol rhag gwahaniaethu yn y gweithle ac yn y gymuned ehangach. Mae’n nodi’r ffyrdd gwahanol y mae’n anghyfreithlon trin pobl. I gael mwy o wybodaeth am Ddeddf Cydraddoldeb 2010, sut y mae’n ofynnol i gyrff cyhoeddus roi sylw dyledus i hyn, a dyletswyddau penodol Coleg Penybont o dan y ddeddf, gweler y ddolen hon. Er bod gennym ddyletswydd gyfreithiol i wneud yn siŵr ein bod yn cyflogi pobl ac yn darparu gwasanaethau mewn ffordd ddiogel a theg, rydym yn ymdrechu i wneud mwy.

Casglu Data

Mae’r Coleg yn casglu data gan staff, myfyrwyr ac arolygon a roddwyd i’r ddau grŵp. Anogir staff i lenwi a gwirio eu data sensitif ddwywaith y flwyddyn, gan ddefnyddio system hunanwasanaeth AD. Mae gennym nifer o staff nad ydynt wedi datgan eu data sensitif, er bod hyn yn gostwng flwyddyn ar ôl blwyddyn. Anfonir negeseuon atgoffa rheolaidd at bob aelod o staff ynghylch pwysigrwydd casglu’r data hwn a sut y caiff ei ddefnyddio, er mwyn ein helpu i ddatblygu cynlluniau gweithredu, strategaethau a pholisïau ystyrlon i sicrhau y gall pawb fod ar eu gorau yng Ngholeg Penybont.

Gwobrau a Chydnabyddiaeth

Dros y blynyddoedd diwethaf, rydym wedi ennill gwobrau mawreddog ac rydym yn hynod falch o bopeth rydym yn ei wneud yma i’n myfyrwyr ac i’n staff. Dyma restr o wobrau ac anrhydeddau rydym wedi eu cyflawni yn ddiweddar:

• Cyrraedd rownd derfynol Gwobr Prosiect Cymunedol y Flwyddyn, yng Ngwobrau Amrywiaeth Prydain (2026)
• Ennill Gwobr ‘Menter Diogelu’ (2025): Dyfarnwyd gan y Gymdeithas Diogelu ac Amddiffyn Plant. Roedd hyn yn cydnabod Cynllun Diogelwch Iechyd Meddwl Myfyrwyr arloesol y Coleg, sy’n grymuso myfyrwyr i gymryd perchnogaeth o’u hiechyd meddwl trwy ddull cydweithredol, sy’n canolbwyntio ar y myfyriwr;
• Ar y rhestr fer ar gyfer Gwobr Cwmni Amrywiol yng Ngwobrau Amrywiaeth Cenedlaethol 2024 – yr unig ddarparwr addysg ar y rhestr fer mewn unrhyw gategori (2024)
• Safle 44 yn y rhestr o 50 Cyflogwr Mwyaf Cynhwysol y DU (2024)
• Dyfarniad Aur Mynegai Llesiant yn y Gweithle Mind 2023/24 (4 blynedd yn olynol)
• Gwobr Menter Diwylliant Cynhwysol (2023): Cawsom ein cydnabod yn y Gwobrau Cynhwysol am ein hymgyrch fideo ‘Byddwch Chi‘, a oedd yn tynnu sylw at straeon staff am berthyn i feithrin diwylliant cynhwysol i fyfyrwyr.
• Arweinydd Hyderus o ran Anabledd (5 mlynedd yn olynol)

Sylfaen y llwyddiannau hyn yw diwylliant cadarnhaol y Coleg. Ein cenhadaeth yw ‘Byddwch yn Bopeth y Gallwch Fod’ – ac rydym yn wir yn ei olygu. Credwn fod gan bawb gyfle i fod y gorau y gallant fod er lles eu hunain, a’r gorau y gallant fod er lles eraill, mewn amgylchedd lle caiff amrywiaeth ei ddathlu.

Ein Staff

Nifer y bobl yn ôl rhywedd

Bu cynnydd bach iawn (+0.82%) yng nghanran y staff gwrywaidd, o 29.81% i 30.63%; fodd bynnag, mae cyfansoddiad ein staff yn parhau i fod yn ddwy ran o dair yn fenywod.

Rydym yn parhau i olrhain nodweddion gwarchodedig staff sy’n symud i swyddi newydd a swyddi sydd â chyflogau uwch, fel y gallwn nodi unrhyw fylchau neu rwystrau ar gyfer pob rhywedd. Yn ystod blwyddyn academaidd 2024-25, roedd 76.9% o’r staff a symudodd ymlaen i swyddi uwch yn fenywod ac roedd 51.4% o’r rhain yn rolau newydd gyda chynnydd cyflog; o’i gymharu ag 82.1% a 56.5% yn 2023-24.

Gan ein bod yn y bedwaredd flwyddyn yn olynol o fonitro’r data hwn, byddwn yn gallu gwneud cymariaethau â blynyddoedd blaenorol i sicrhau bod y gwaith yr ydym yn ei wneud ynghylch cynhwysiant a hyrwyddo datblygiad yn cael effaith. Mae’n galonogol gweld, am y drydedd flwyddyn yn olynol, bod gan staff benywaidd gyfradd dilyniant uchel, sy’n awgrymu bod y mentrau ystyrlon i gefnogi dilyniant yn cael effaith gadarnhaol. Byddwn yn parhau i ymgysylltu’n weithredol â staff i ddeall yr hyn y maen nhw’n credu sy’n eu rhwystro nhw rhag symud i swyddi sydd â chyflog uwch (os o gwbl) ac i sicrhau bod pob aelod o staff yn cael mynediad at gyfleoedd datblygiad proffesiynol parhaus i gefnogi eu dilyniant, er enghraifft, trwy ein Rhaglen Darpar Arweinwyr. Rydym yn canolbwyntio’n weithredol ar gau’r bwlch cyflog rhywedd ac mae rhagor o wybodaeth am rywedd ar gael yn adroddiad Bwlch Cyflog Coleg Penybont.

Rydym hefyd yn parhau i adolygu a llunio disgrifiadau swyddi a hysbysebion sy’n defnyddio iaith gynhwysol a niwtral o ran rhywedd, er mwyn dileu unrhyw ragfarn ar sail rhywedd. Byddwn yn parhau i roi mentrau arfer gorau ar waith fel yr awgrymwyd gan adroddiad Swyddfa Cydraddoldeb y Llywodraeth, ac rydym wedi ymrwymo i feithrin amgylchedd y gall pawb gyflawni eu potensial llawn.

Nifer y bobl yn ôl oedran

O 2023/24 i 2024/25, mae’r grwpiau oedran wedi newid fel a ganlyn:

Mae bron i hanner ein gweithlu; 48.5%, (gostyngiad bach o’i gymharu â 2023-24, 48.96%) yn 46 oed a hŷn. Y ganran uchaf o wahaniaeth yw yn y categori oedran 61-65 (+1.35%) sy’n awgrymu bod gennym weithlu sy’n heneiddio. Rydym yn parhau i ddarparu ystod eang o wasanaethau i gefnogi staff o bob oedran, ac yn benodol rydym wedi teilwra cymorth penodol i weithlu sy’n heneiddio megis hyrwyddo cynllunio ar gyfer ymddeoliad, cyrsiau a gweminarau pensiwn, asesiadau Cyfarpar Sgrin Arddangos (DSE), cymorth menopos, Cymorth Ewyllys, a chyfleoedd ymddeol a dychwelyd. Rydym hefyd wedi ymestyn ein darpariaeth cymorth i Ofalwyr yn ystod y flwyddyn academaidd ddiwethaf i gynnwys Caffi Gofalwyr, Pecyn Cymorth i Ofalwyr, a Phasbort Gofalwyr, er mwyn galluogi gofalwyr a’u rheolwyr i gael sgyrsiau cefnogol a dogfennu’r trefniadau hyblyg sydd eu hangen i gefnogi’r gofalwr i gydbwyso eu dyletswyddau gofal a gwaith. Mae hyn i gydnabod bod nifer cynyddol o staff wedi gofyn am gymorth wrth ofalu am berthnasau oedrannus.

Nifer y bobl yn ôl band oedran a rhywedd

Mae cyfran sylweddol o’n gweithlu yn fenywod yn y grŵp oedran 36-60. Rydym yn parhau i gynnal ein Datganiad o Fwriad ynghylch y Menopos a gynhyrchwyd yn 2021, ac a adnewyddwyd yn 2024 i ailgadarnhau ein hymrwymiad i ddarparu amgylchedd gwaith cynhwysol a chefnogol i gydnabod y gallai fod angen ystyriaeth, cymorth ac addasiadau ychwanegol ar y rhai sy’n profi’r menopos, boed hynny cyn, yn ystod neu ar ôl y cyfnod hwn o newid hormonaidd a symptomau cysylltiedig.

Rydym hefyd yn cynnal sesiynau Caffi Menopos sy’n cael eu harwain gan staff, gan eu galluogi i yrru’r agenda, gyda sgyrsiau agored sy’n ein galluogi i nodi eu hanghenion. Mae gennym hefyd ‘Becyn Cymorth Menopos’ arbenigol sy’n cynnwys ystod eang o adnoddau i staff eu defnyddio gan gynnwys taflenni gwybodaeth gan Gymdeithas Menopos Prydain (BMS), gwybodaeth, a chymorth ar gyfer yr “andropause” (y menopos i ddynion), a rhestrau gwirio ar gyfer y menopos. Rydym hefyd yn darparu gweminarau amrywiol a sesiynau cymorth a gyflwynir gan arbenigwyr arbenigol i roi cyngor, arweiniad a chymorth pellach i’r rhai a hoffai gael mynediad atynt.

Rydym hefyd yn parhau i gefnogi staff i weithio’n fwy hyblyg, fel y gellir cynnal cydbwysedd gwell rhwng bywyd a gwaith i gefnogi lles a chyfrifoldebau gofalu.

Nifer o bobl yn ôl ethnigrwydd

Mae nifer y staff a nododd eu bod yn y categori Mwyafrif Byd-eang (Du, Asiaidd, cymysg a grwpiau ethnig eraill) wedi cynyddu i 2.87% o’i gymharu â 2.55% yn 2023/24, sy’n dangos gwelliant cymedrol ond cyson wrth ddatblygu gweithlu mwy amrywiol (2.3% yn 2022/23, 1.98% yn 2020/21 ac 1.32% yn 2019/20).

Yn ogystal, mae canran y staff sydd wedi naill ai dewis peidio â datgan eu hethnigrwydd neu heb ymateb wedi gostwng yn sylweddol, i 2.87%, sef gostyngiad o 6.57% dros dair blynedd (9.44% yn 2021/22 a 4.0% yn 2022/23 a 3.3% yn 2023/24). Mae hyn yn awgrymu bod yr hyder a’r ymddiriedaeth sydd gan staff o ran sut y caiff eu data yn cael ei ddefnyddio’n parhau i wella.

I roi cyd-destun, mae 3.2% (Cyfrifiad, 2021) o boblogaeth Pen-y-bont ar Ogwr yn ystyried eu hunain yn y Mwyafrif Byd-eang. Yng Ngholeg Penybont, ein nod yw bod yn fwy cynrychioliadol o’r gymuned rydym yn ei gwasanaethu, oherwydd y llu o fanteision a ddaw yn sgil gweithlu mwy amrywiol. Mae hyn yn rhan o’n Cynllun Tegwch Strategol, sef denu, cadw ac ymgysylltu â phoblogaeth amrywiol o staff a dysgwyr, gan ddefnyddio cyngor ac arweiniad arbenigol.

Gwrth-hiliaeth

Mae gwrth-hiliaeth yn agwedd allweddol ar ein gwaith parhaus o fewn Tegwch, Amrywiaeth a Chynhwysiant, ac mae’n rhan bwysig o’n Cynllun Tegwch Strategol, ochr yn ochr â’n Cynllun Gweithredu Gwrth-hiliaeth. Yn ogystal â’n hymrwymiad parhaus i’r Addewid Dim Hiliaeth a lofnodon ni yn 2020, rydym wedi datblygu ein hymrwymiad i ymarfer gwrth-hiliol yn sylweddol, ac wedi symud ymlaen yn gyflym ar ein taith gwrth-hiliaeth drwy barhau i ymgysylltu a chyd-weithio â’r Black Leadership Group (BLG) er mwyn meithrin diwylliant o wrth-hiliaeth. Mae ein cynllun gweithredu gwrth-hiliaeth yn amlinellu ein huchelgeisiau a’n nodau, ac mae’n cael ei adolygu’n barhaus gan ein Uwch Dîm Arwain a’n Grŵp Llywio EDI. Mae gan y Llywodraeth ddisgwyliadau clir o ran y cyfraniad y bydd colegau AB yn ei wneud i sicrhau sector addysg wrth-hiliol sy’n galluogi pob unigolyn i ffynnu a chyflawni ei botensial llawn, ac rydym wedi ymrwymo i chwarae ein rhan i fynd i’r afael â hiliaeth systemig drwy ddull cynhwysfawr a thrylwyr o arferion gwrth-hiliol a fydd yn arwain at newid sefydliadol a strwythurol.

Anabledd

Nifer y bobl yn ôl anabledd

Datganodd 16.25% o’n gweithlu anabledd, sy’n gynnydd o 1.86% ers 2023/24.

Mae canran y staff sydd wedi dewis peidio â datgan eu hanabledd wedi gostwng yn sylweddol i 4.87%, mae hwn yn ostyngiad o 15.88% dros ddwy flynedd. Mae hyn yn awgrymu bod yr hyder a’r ymddiriedaeth sydd gan staff o ran sut y caiff eu data ei ddefnyddio mewn perthynas â darparu cymorth yn y gweithle yn cynyddu, gan alluogi pob aelod o staff i ‘fod yn bopeth y gallant fod’.

Mae Ystadegau’r Farchnad Lafur yn dangos mai 52% oedd cyfradd cyflogaeth pobl sydd ag anableddau yng Nghymru yn y flwyddyn a ddaeth i ben ym Mehefin 2025, o gymharu â chyfradd o 81.3% i bobl heb anabledd, sy’n dangos bwlch cyflogaeth anabledd o 29.3%, gostyngiad bach o gymharu â 30.7% yn 2024. Rydym yn parhau i weithredu cynllun gwarantu cyfweliad fel rhan o’n hymrwymiad Arweinydd Hyderus o ran Anabledd i annog pobl anabl i wneud cais am swyddi gyda ni, ac i ddarparu cyfleoedd i ddangos eu sgiliau, eu talent a’u galluoedd yn y cam cyfweld. Mae Coleg Penybont hefyd yn cefnogi cyflawni Cynllun Hawliau Pobl Anabl Llywodraeth Cymru, yn benodol y camau gweithredu sy’n ymwneud â chyflogaeth.

Mae creu amgylchedd lle mae pob unigolyn yn teimlo ei fod yn cael ei werthfawrogi a’i glywed wrth wraidd ein cynllun strategol newydd. Mae gwaith sylweddol yn parhau i fynd rhagddo yn y maes hwn er mwyn cefnogi staff i rannu eu data sensitif a bod yn dawel eu meddwl y byddant yn cael eu cefnogi gydag addasiadau rhesymol.

Mae dealltwriaeth gynyddol y staff wedi’i gwella ymhellach gan ein statws fel Arweinydd Hyderus o ran Anabledd a’n Cynllun Gwarantu Cyfweliad. Rydym wedi ymrwymo i adnewyddu ein statws Arweinydd Hyderus o ran Anabledd ym mis Tachwedd 2026 a fydd yn cynnwys proses ailasesu. Fel rhan o hyn, gwahoddir staff sydd ag anableddau o bob rhan o’r sefydliad i ddilysu ein hunanasesiad. Bydd cyfraniad gan staff sydd â phrofiadau bywyd yn ein galluogi ni i ddangos tystiolaeth o’r gwaith rydym yn ei wneud yn y Coleg i gefnogi ein staff sydd ag anableddau, a hefyd i’n helpu i nodi meysydd i’w gwella ymhellach. Bydd y gwaith hwn ac adnewyddu ein statws Arweinydd yn ein galluogi i barhau i greu a chynnal diwylliant lle mae ein gweithwyr sydd ag anableddau yn teimlo eu bod yn wir yn cael eu cefnogi ac yn teimlo eu bod yn gallu ffynnu.

Yn 2024/25, fe wnaethom barhau i hyrwyddo a gwreiddio ein pasbort Lles yn y Gweithle, yn dilyn ei lansio yn 2022. Rydym yn teimlo’n galonogol bod staff sydd wedi cwblhau pasbort yn teimlo ei fod wedi helpu i’w cefnogi yn y gweithle. Rydym yn parhau i gysylltu â staff sydd wedi datgan bod ganddynt gyflyrau iechyd hirdymor neu anableddau i’w hannog i ddefnyddio’r pasbort i alluogi diwylliant o gymorth. Nod y pasbort yw helpu i gefnogi staff newydd a phresennol gyda’u hanableddau a/neu gyflyrau iechyd, nodi addasiadau rhesymol a rhoi cymorth lles cyffredinol.

Rydym yn cyhoeddi calendr Cynhwysiant blynyddol a chalendr Lles i godi ymwybyddiaeth a dealltwriaeth, a dathlu digwyddiadau fel Dydd Mawrth Porffor, Mis Hanes Anabledd a Mis Hanes Pobl Ddu. Mae ein mewnrwyd staff ‘Happeo’, a lansiwyd yn 2024, yn llwyfan i rannu gwybodaeth a darparu diweddariadau rheolaidd ar sut y gall rheolwyr, y tîm AD, y Swyddog Lles Staff a gwasanaethau cymorth amrywiol gefnogi lles corfforol a meddyliol.

Yn ogystal, mae Cynrychiolwyr Lles Undeb Prifysgolion a Cholegau Cymru, sydd wedi cwblhau hyfforddiant Cymorth Cyntaf Iechyd Meddwl, yn parhau i gefnogi ein staff i adnabod symptomau problemau iechyd meddwl, cynnig cymorth cychwynnol a chyfeirio pobl at gymorth. Yn ogystal, mae gennym dros saith deg aelod o staff sydd wedi cwblhau hyfforddiant Cymorth Cyntaf Iechyd Meddwl ac mae pedwar aelod o staff yn Hyfforddwyr Cymorth Cyntaf Iechyd Meddwl, a barhaodd i gyflwyno sesiynau drwy gydol blwyddyn academaidd 2024/25.

Nifer o bobl yn ôl crefydd

Yn 2024/25, ni ddatganodd 10.25% o staff eu statws o ran crefydd (dim ymateb neu heb nodi). Mae hyn yn ostyngiad o 1.00% o’i gymharu â 2023/24, ac yn ostyngiad o 29.71% ers 2017/18. Datganodd 52.62% o staff eu bod yn perthyn i grefydd. Fel rhan o’n dull cynhwysol o gydnabod amrywiaeth grefyddol, rydym hefyd wedi datblygu ac yn parhau i hyrwyddo ystafelloedd tawel amlbwrpas amrywiol ar draws ein campysau gwahanol, i’w defnyddio ar gyfer gweddïo, ymwybyddiaeth ofalgar, myfyrio a bwydo ar y fron hefyd. Mae staff a myfyrwyr yn defnyddio’r ystafelloedd hyn. Mae’r mannau hyn hefyd yn cael eu hystyried yn ystod y camau cynllunio i ddatblygu ein campws newydd yng nghanol y dref.

Rydym hefyd yn defnyddio ein Calendr Cynhwysiant i ddathlu a chodi ymwybyddiaeth o wahanol ddiwrnodau a digwyddiadau crefyddol, er enghraifft, Eid, Diwali, Diwrnod Crefydd y Byd, Yr Ystwyll, a Diwrnod Holi (nid yw’r rhestr hon yn gynhwysfawr). Rydym hefyd yn annog rheolwyr llinell i gael sgyrsiau agored gyda’u haelodau staff a allai fod angen trefniadau hyblyg yn eu patrwm neu amgylchedd gwaith yn ystod digwyddiadau crefyddol, er enghraifft, addasiadau dros dro i’w patrymau gwaith yn ystod Ramadan; i gefnogi eu gofynion yn ystod y cyfnod hwn.

Rydym hefyd wedi penodi un o’n Harweinwyr Lles a Diogelu yn Arweinydd Hyrwyddo Cydraddoldeb, Amrywiaeth a Chynhwysiant sy’n trefnu digwyddiadau mewn mannau cymunedol ar draws ein campysau i annog ymwybyddiaeth a dathlu.

Nifer o bobl yn ôl cyfeiriadedd rhywiol

Yn 2024/25, gostyngodd nifer y bobl nad oedd wedi datgan eu cyfeiriadedd rhywiol i 7.38% o’i gymharu â 8.35% yn 2023/24, 10.04% yn 2022/23 ac 16% yn 2021/22, sy’n ostyngiad o 8.62% dros gyfnod o 4 blynedd.

Yn ogystal, dros gyfnod o 6 blynedd (2019 – 2025), mae nifer y staff sy’n dewis ‘gwell gen i beidio â dweud’ wedi gostwng o 34.9% i 3.75%, sy’n arwydd o ddiwylliant sy’n dathlu amrywiaeth, ac o ffydd y staff yn y Coleg fel cyflogwr.

Mae cael darlun cliriach a gwell dealltwriaeth o’r gweithlu yn galluogi’r Coleg i gefnogi staff yn fwy effeithiol. Mae’r cynnydd mewn datganiadau wedi bod yn rhannol oherwydd nifer o fentrau megis cymryd rhan yng ngorymdaith flynyddol Pride Cymru, annog addysg drwy ddysgu cyfunol, gweithio gyda Chwmnïau Cynhwysol a dathlu gyda’n staff LHDTC+ a chynghreiriaid. Rydyn ni am fod yn lle cynhwysol i ddysgu a gweithio, lle gall pobl wir fod eu hunain a bod yn bopeth y gallant fod.

Y Gymraeg

Yn y Coleg yn ystod 2024/25, roedd gennym 69 aelod o staff mewn swyddi amrywiol ar draws adrannau’r Cwricwlwm a Chymorth Busnes (9.9% o’r gweithlu), sy’n gallu cyfathrebu ar lafar yn Gymraeg, trwy hunanasesu eu sgiliau siarad Cymraeg ar Lefel 4 neu Lefel 5. Bu cynnydd bach (o 2.1% i 11%) yn nifer y staff nad ydynt wedi datgan unrhyw sgiliau Cymraeg. Er bod staff yn cael eu hannog i ddatgan eu sgiliau Cymraeg yn ystod y proses ymuno, a negeseuon atgoffa parhaus, mae’n bwysig ein bod yn parhau i nodi ffyrdd y gallwn annog mwy o staff i ddatgan eu galluoedd Cymraeg fel bod gennym ddarlun clir o sgiliau Cymraeg ein gweithlu.

Sgiliau Cymraeg rhwng 1 Awst 2024 a 31 Gorffennaf 2025

Fel coleg rydym yn ymdrechu i hybu’r defnydd o’r Gymraeg yn y gweithle ac yn annog staff i ddechrau dysgu Cymraeg a datblygu eu sgiliau Cymraeg, er mwyn cyfrannu at y nod o gael miliwn o siaradwyr Cymraeg yng Nghymru erbyn 2050.

Anogir pob aelod o staff i ymgymryd â gwersi Cymraeg ac mae rhai staff wedi mynychu cyrsiau preswyl. Anogir staff hefyd i gymryd rhan mewn ymweliadau cyfnewid i wella eu sgiliau Cymraeg ymhellach. Caiff staff y Coleg eu targedu i ddatblygu a gwella eu sgiliau Cymraeg fel a ganlyn:

• Staff addysgu – Gallant gael mynediad at ddarpariaeth Gymraeg wedi’i theilwra drwy brosiect Cymraeg Gwaith ColegauCymru a Chronfa Dysgu Proffesiynol Cydweithredol 2024/25;
• Staff cymorth busnes – Gall staff blaen tŷ a staff sy’n delio â’r cyhoedd yn ddyddiol fynychu amrywiaeth eang o gyrsiau Cymraeg drwy ddarpariaeth Cymraeg i Oedolion neu Say Something in Welsh drwy gydol y flwyddyn ac mae pob cwrs wedi’i ariannu’n llawn. Mae nifer o rolau wedi’u nodi fel rhai lle mae sgiliau Cymraeg yn hanfodol yn unol â gofynion Safonau’r Gymraeg er mwyn darparu gwasanaethau drwy gyfrwng y Gymraeg.

Yn ystod 2024/25, datblygodd y llwybr Cymraeg Gwaith i gryfhau llwybrau dilyniant i ddysgwyr Cymraeg, gyda ffocws penodol ar feysydd blaenoriaeth, er enghraifft:

• Roedd 15 aelod o staff Adeiladwaith, 7 aelod o staff TAR, ac 13 aelod o staff rhan-amser a gweithgarwch masnachol yn mynychu sesiynau wythnosol Cymraeg Gwaith ‘Cymraeg yn yr Ystafell Ddosbarth’ yn rheolaidd;
• Cofrestrodd 8 aelod o staff ar y cwrs hunan-astudio ar-lein ar lefel mynediad yn ystod 2024/25 a chwblhaodd 75% o’r rheini o leiaf 6 uned;
• Cymerodd 2 aelod o staff ran mewn ymweliad cyfnewid i arsylwi arferion addysgu dwyieithog ar draws sefydliadau partner;
• Cwblhaodd 36 aelod o staff gynllun mewnol “Ein Taith Iaith” y Coleg, a gynlluniwyd i wella arferion addysgu dwyieithog;
• Cymerodd 35 o aelodau Cynllun Ein Taith Iaith ran mewn arsylwadau myfyriol, gyda phwyslais penodol ar ddefnyddio Cymraeg.

Mae rhagor o wybodaeth ar gael yn yr Adroddiad ar Gydymffurfiaeth â Safonau’r Gymraeg 2025.

Ein Myfyrwyr

Rhywedd

Mae dysgwyr sy’n nodi eu hunain fel gwrywod wedi perfformio’n well na’r rhai sy’n nodi eu hunain fel benywod, 1% yn fwy. Roedd mwy o ddysgwyr AB llawn amser benywaidd na gwrywaidd yn 2024/25. Ar ôl perfformio ar gyfradd sy’n uwch na chyfartaledd y coleg am y ddwy flynedd flaenorol, mae dysgwyr sy’n nodi eu hunain fel ‘Rhywedd-niwtral neu Arall’ wedi cyflawni ar gyfraddau is na’u cyfoedion eleni.

I gefnogi myfyrwyr o bob rhywedd, mae ein Tîm Lles Myfyrwyr yn darparu mentrau amrywiol i gefnogi a grymuso myfyrwyr i fod yn bopeth y gallant fod. Un o ymrwymiadau’r Coleg yw mynd i’r afael â thlodi mislif a’r tarfu ar addysg y gall hyn ei achosi, trwy ddarparu cynhyrchion mislif am ddim, gan gynnwys nicers i bobl drawsryweddol, a chodi ymwybyddiaeth ar draws y Coleg. Hefyd mae gan y Coleg ‘Lysgenhadon Wings’ mewn meysydd cwrs i godi ymwybyddiaeth o’r fenter hon ar draws y Coleg, mewn cydweithrediad â rheolwyr cwricwlwm a hyfforddwyr dilyniant i wneud hyn hyd yn oed yn fwy hygyrch. Mae hyn wedi sicrhau bod myfyrwyr o bob rhywedd yn cael mynediad at gynhyrchion hanfodol, gan ddileu unrhyw rwystrau at addysg.

Ethnigrwydd

Yn 2024-25, mae dysgwyr o gymunedau mwyafrif byd-eang yn parhau i berfformio’n well na dysgwyr sy’n nodi eu bod yn wyn. Cyflawnodd nifer o grwpiau o ddysgwyr o gymunedau mwyafrif byd-eang (50 o ddysgwyr i gyd) gyfraddau cwblhau llwyddiannus o 100%, gan gynnwys y rhai a nododd eu bod yn: Arabaidd, Asiaidd – Indiaidd, Asiaidd – Pacistanaidd, Du – Caribïaidd, Tsieineaidd, Sipsiwn neu Deithiwr Gwyddelig, Gwyddelig, Cymysg – Gwyn a Du Affricanaidd, Cymysg – Gwyn a Du Caribïaidd, Cefndir Du Arall a Chefndir Cymysg Arall. Mae dysgwyr sy’n nodi eu bod yn Ddu Affricanaidd (8 o ddysgwyr i gyd), yn parhau i gyflawni ar gyfradd ychydig yn is na chyfartaledd y Coleg. Mae nifer y dysgwyr sy’n dewis y blwch ‘Anhysbys’ yn parhau i fod yn isel, gyda dim ond dau fyfyriwr yn 2024-25, sy’n dangos gwelliant sylweddol mewn casglu data effeithiol yn ystod y broses gofrestru.

Mae gweithgareddau sylweddol yn parhau yn y cnawd ac ar-lein i godi ymwybyddiaeth a hyrwyddo pynciau perthnasol gyda myfyrwyr fel gwrth-hiliaeth fel rhan o ddiwrnodau ac wythnosau ymwybyddiaeth cenedlaethol a rhyngwladol, yn unol â’r Calendr Lles Myfyrwyr. Mae’r calendr ar gael i bob tîm cwricwlwm yn y Coleg, gan gynnwys yr Hybiau Llwyddiant, i annog myfyrwyr i gymryd rhan. Mae enghreifftiau’n cynnwys Wythnos Ymwybyddiaeth o Droseddau Casineb, Wythnos y Ffoaduriaid, Mis Hanes Pobl Ddu, ac Wythnos Gwrth-fwlio, a drefnir gan Arweinydd Lles a Diogelu sy’n Hyrwyddwr dynodedig ar gyfer Cydraddoldeb, Amrywiaeth a Chynhwysiant.

Mae’r rhaglen cymorth lles myfyrwyr ‘Wisdom’ hefyd ar gael mewn llawer o ieithoedd gwahanol, gan alluogi pob myfyriwr i gael cymorth. Mae llawer o’n dysgwyr yn astudio cyrsiau ESOL felly mae hyn yn eu galluogi i gael mynediad at gwnsela a chymorth, gan sicrhau bod mynediad teg at y gwasanaethau a’r adnoddau hynny.

Ar ben hynny, mae ein sesiynau anffurfiol Dinasyddiaeth Ddigidol wedi’u haddasu i fabwysiadu dull ataliol, gan gynnig mynediad i fyfyrwyr at sesiynau ysgogol gyda sefydliadau allanol i fynd i’r afael â phryderon penodol, ac i gynnwys adnoddau perthnasol wedi’u diweddaru i gefnogi’r mwyafrif byd-eang.

Oedran

Mae mesurau perfformiad cyson Llywodraeth Cymru yn categoreiddio dysgwyr fel 16 oed neu 17 oed a hŷn.

Bu gwelliannau sylweddol mewn cyfraddau llwyddiant ar y rhai sy’n 16 oed, yn unol â chynnydd cyffredinol mewn cyrhaeddiad ar draws meysydd y cwricwlwm, yn fwyaf nodedig ar Lefel 1 a Lefel 3, fel y blynyddoedd blaenorol. Gellir priodoli effaith yr Hyb Camu Ymlaen a’i fodel cyflwyno, ynghyd â gweithredu Hyfforddwyr Cynnydd yn y maes hwn, i rai o’r gwelliannau o ran cyfraddau llwyddiant Lefel 1 ar gyfer y rhai 16 oed. Mae cyfraddau llwyddiant ar gyfer y rhai 17 oed wedi gostwng ar draws pob lefel.

Anghenion Dysgu Ychwanegol

Mae Coleg Penybont yn dosbarthu dysgwyr ag angen cymorth ychwanegol fel a ganlyn: y rhai sydd wedi datgelu anabledd dysgu, anhawster dysgu, neu angen lles/iechyd meddwl (Anhawster neu Anabledd Dysgu – ADD) eu hunain; a’r rhai sydd wedi cael eu hasesu fel rhai sydd ag ADY (Angen Dysgu Ychwanegol) yn unol â’r meini prawf a amlinellir yn y Ddeddf ADY a’r Cod ADY. Mewn adroddiadau blaenorol, nid yw’r gwahaniaeth hwn wedi’i ddefnyddio at ddiben adrodd, felly, dyma’r flwyddyn gyntaf o adrodd yn y ffordd hon ac felly ni ellir cymharu’r data â blynyddoedd blaenorol.

Fodd bynnag, mae ein dysgwyr ag ADY neu ADD yn parhau i gyflawni’n gadarnhaol o ran cwblhau’n llwyddiannus. Priodolir y llwyddiant hwn i’r gefnogaeth ragorol a ddarperir i fyfyrwyr a allai fod angen darpariaeth benodol arnynt, yn ogystal â’r gefnogaeth gyffredinol a ddarperir i bob myfyriwr, dan arweiniad ein Tîm Cymorth a Phontio Anghenion Dysgu Ychwanegol (ADY), yn ogystal â’r gefnogaeth gyffredinol a ddarperir i bob myfyriwr.

Mae gennym ni amryw o rolau pwrpasol sy’n darparu cefnogaeth arbenigol i fyfyrwyr i leihau a chael gwared ar rwystrau at ddysgu. Mae’r rhain yn cynnwys Arweinydd Anhwylderau’r Sbectrwm Awtistig, Gweithiwr Cymorth Cyfathrebu Iaith Arwyddion Prydain, Aseswyr/Tiwtoriaid Arbenigol Anawsterau Dysgu Penodol, a Hwyluswyr Dysgu Cynhwysol, sydd i gyd yn defnyddio dull sy’n canolbwyntio ar y person i weithio gyda myfyrwyr a’u teuluoedd i nodi anghenion unigol. Mae ein Harweinwyr Pontio a Chymorth ADY hefyd yn chwarae rhan bwysig wrth sicrhau bod disgyblion ag anghenion dysgu ychwanegol yn pontio’n llwyddiannus i’r Coleg. Mae hyn yn cynnwys datblygu perthnasoedd ystyrlon â darpar ddysgwyr, eu teuluoedd ac ysgolion, sy’n cyfrannu at ddealltwriaeth glir o anghenion unigol er mwyn cynllunio a darparu cefnogaeth effeithiol.

Ar gyfer dysgwyr sy’n cael eu hasesu fel rhai sydd ag Anghenion Dysgu Ychwanegol (ADY), rydym yn cynllunio ac yn gweithredu pecyn cymorth sy’n bersonol i bob myfyriwr ac sy’n cael ei adolygu fel rhan o broses adolygu’r Cynllun Datblygu Unigol (CDU) o leiaf unwaith y flwyddyn a’i rannu â staff allweddol sy’n ymwneud â chefnogi’r myfyriwr, gan gynnwys tiwtoriaid cwrs.

Rydym yn uchelgeisiol dros ein myfyrwyr ac yn ymroddedig i’w cefnogi i ‘Fod yn bopeth y gallant fod.’ Mae hyn yn cynnwys eu cefnogi i fod yn fwy annibynnol, cyflawni canlyniadau rhagorol a datblygu sgiliau i fyw bywydau bodlon fel oedolion yn y cymunedau y maent yn byw ynddynt.

Amddifadedd

Roedd 39% o ddysgwyr yn derbyn Lwfans Cynhaliaeth Addysg (LCA) yn 2024-25, sef cynnydd o 36% yn 2023-24. Mae cyfraddau cwblhau llwyddiannus dysgwyr sy’n derbyn LCA ychydig yn is na’u cyfoedion nad ydynt yn derbyn LCA, sy’n debyg i’r flwyddyn academaidd flaenorol.

Mae ein mentrau i gefnogi’r rhai yn yr ardaloedd mwyaf difreintiedig yn parhau, trwy gydweithio â busnesau lleol Cymru, a Wings Cymru, i hyrwyddo cynhyrchion mislif cynaliadwy ecogyfeillgar i helpu i atal tlodi mislif. Mae nifer o staff ar draws y campysau yn Llysgenhadon Wings. Hefyd, mae ein menter brecwast am ddim a’n gorsafoedd cawl a siocled poeth yn y gaeaf wedi parhau i bob myfyriwr ar draws ein holl gampysau, gan ddarparu diodydd poeth a thost; ynghyd â’n menter banc bwyd sy’n darparu parseli bwyd y gellir eu rhoi i fyfyrwyr a nodir fel rhai sydd angen cymorth, er enghraifft, y rhai nad ydynt efallai’n bodloni’r meini prawf ar gyfer prydau ysgol am ddim neu’r rhai sy’n cael trafferthion ariannol.

Yn ystod y flwyddyn academaidd 2024-25, roeddem wrth ein bodd yn lansio ‘Y Siop‘ yn swyddogol, siop ddillad ail-law newydd ar y campws. Trwy roddion hael gan staff a myfyrwyr, mae gan gymuned ein Coleg fynediad at ddillad ail-law am bris fforddiadwy. Mae’r fenter hon wedi bod yn arbennig o lwyddiannus yn ystod misoedd oer y Gaeaf, gan fod myfyrwyr wedi gallu cael hetiau, sgarffiau, menig a chotiau am ddim.

Mae gan Goleg Penybont bartneriaeth hefyd â Working Wardrobe, elusen sydd â’r nod o frwydro yn erbyn tlodi dillad i weithwyr a’r rhai sy’n chwilio am waith wrth hyrwyddo cynaliadwyedd trwy leihau faint o ddillad sy’n mynd at safleoedd tirlenwi. Gall myfyrwyr gael dillad proffesiynol trwy ‘Y Siop’, gan eu grymuso i gamu’n hyderus i fyd cyflogaeth.

Yn ogystal â hyn, mae Big Bocs Bwyd hefyd wedi bod yn fenter lwyddiannus iawn yn y Coleg, lle gall myfyrwyr gael bwyd am ddim sy’n helpu i leihau tlodi bwyd ac yn helpu i wella lles myfyrwyr a’u teuluoedd.

Drwy integreiddio ‘Y Siop’ a gweithio gyda phartneriaid allweddol fel Working Wardrobe a Big Bocs Bwyd, rydym yn lleihau’r ‘bwlch cyfranogiad’ yn weithredol i fyfyrwyr sy’n byw mewn ardaloedd difreintiedig, gan sicrhau nad yw costau byw yn rhwystr i gyflawniad addysgol na dilyniant proffesiynol, wrth feithrin ymdeimlad o gymuned a chyfrifoldeb a rennir ledled y Coleg.

Rydym hefyd yn arwain datblygiad pecyn cymorth TrACE (Trawma a Phrofiadau Niweidiol yn ystod Plentyndod) i staff a myfyrwyr er mwyn sicrhau dull cyson sy’n ystyriol o drawma, gan hyrwyddo diogelwch, ymddiriedaeth, dewis, cydweithio, grymuso ac ystyriaeth ddiwylliannol.

Y Gymraeg

Mae tua 8.5% o ddysgwyr llawn amser Coleg Penybont wedi mynychu ysgolion cyfrwng Cymraeg ar draws De-ddwyrain Cymru. Ymhlith y staff, mae 7% yn siaradwyr Cymraeg rhugl, tra bod 2.75% yn ystyried bod eu sgiliau siarad Cymraeg ar Lefel 4; mae’r ystadegau hyn ychydig yn is o’i gymharu â 2023-24. Yn ôl Cyfrifiad 2021, ym Mhen-y-bont ar Ogwr, nododd 12.3% o drigolion eu bod yn gallu siarad Cymraeg, cyfradd is na’r cyfartaledd cenedlaethol sef 17.8%, gan danlinellu amrywiadau rhanbarthol mewn hyfedredd Cymraeg ledled Cymru.

Wrth gofrestru, mae myfyrwyr sy’n siarad Cymraeg yn cael cardiau adnabod a laniardau sydd â’r logo ‘Cymraeg Gwaith’ oren arnynt. Mae hyn yn ei gwneud yn hawdd adnabod siaradwyr Cymraeg yn y Coleg, gan alluogi cyfathrebu yn eu dewis iaith. I’r rhai sy’n dysgu Cymraeg ac yn gwella eu hyfedredd, mae laniardiau newydd ar gael sy’n cynnwys y gair DYSGWR i ddangos eu cynnydd a’u hymrwymiad at yr iaith.

Mae llawlyfr myfyrwyr dwyieithog ar gael sy’n sôn am fywyd a chymorth yn y Coleg sy’n cynnwys adran ar gyfleoedd i ddefnyddio’r Gymraeg. Mae’r llawlyfr yn amlinellu’r hawliau sydd gan fyfyrwyr o ran cyfarfodydd, gwasanaethau a chyfathrebu trwy gyfrwng y Gymraeg. Hefyd, fel rhan o’r rhaglen sefydlu myfyrwyr, cynhaliwyd sgwrs groeso a dynnodd sylw at wasanaethau allweddol i fyfyrwyr, gan gynnwys gwybodaeth yn Gymraeg ac yn Saesneg a gwybodaeth am ddefnyddio’r Gymraeg yng Ngholeg Penybont.

Yn ogystal â chynnig amrywiaeth o weithgareddau ar draws y Coleg bob wythnos i ganiatáu myfyrwyr sy’n siarad ac yn dysgu Cymraeg i ddefnyddio eu sgiliau Cymraeg mewn sefyllfaoedd anffurfiol, rydym hefyd yn sicrhau ein bod yn codi ymwybyddiaeth o’r Gymraeg gyda digwyddiadau allweddol amrywiol yn ystod y flwyddyn i fyfyrwyr a staff gymryd rhan ynddynt, megis Diwrnod Hawliau’r Gymraeg ac Wythnos y Gymraeg.

Ers lansio Safonau’r Gymraeg am y tro cyntaf ym mis Ebrill 2018, mae Coleg Penybont wedi mabwysiadu dull rhagweithiol o hyrwyddo Safonau’r Gymraeg. Rheolwr y Gymraeg a Diwylliant Cymreig sydd â’r cyfrifoldeb cyffredinol am ddatblygu’r Gymraeg a gweithredu a monitro Safonau’r Gymraeg yn y Coleg. Mae Rheolwr y Gymraeg a Diwylliant Cymreig yn adrodd yn uniongyrchol i’r Is-Bennaeth – Cwricwlwm ac Ansawdd sef arweinydd strategol y Coleg dros y Gymraeg. Mae’r Cyfieithydd ac Arweinydd Safonau a Gwasanaethau’r Gymraeg yn gyfrifol am weithredu ac adolygu cynlluniau gweithredu safonau’r Gymraeg, sy’n amlygu’r safonau sy’n berthnasol i adrannau cwricwlwm a gwasanaethau cymorth busnes.

Ymgynghori

Rydym yn cydnabod bod cyfranogiad ac ymgysylltiad rhanddeiliaid priodol yn hollbwysig i lwyddiant ein Cynllun Cydraddoldeb Strategol. Disgwylir i’n Cynllun Cydraddoldeb Strategol presennol gael ei adnewyddu ym mis Medi 2025, a fydd yn golygu cydweithio rhwng rhanddeiliaid allweddol a Grŵp Llywio Cydraddoldeb ac Amrywiaeth y Coleg.

Mae’r Gweithgor, y Grŵp Llywio a’r Pwyllgor Llywio Cydraddoldeb, Amrywiaeth a Chynhwysiant yn parhau i gwrdd i drafod datblygiadau, cyflawniadau a meysydd i ganolbwyntio arnynt ymhellach neu i’w datblygu, ac maent yn gyfrifol am sicrhau bod cynnydd yn cael ei wneud o ran gweithredu’r cynllun trwy weithdrefnau ac arferion. Maent yn defnyddio amrywiaeth o ddulliau i werthuso cynnydd a chyflawniadau, er mwyn ymgorffori cynhwysiant ym mhob rhan o Goleg Penybont sy’n allweddol i feithrin diwylliant gwirioneddol gynhwysol lle mae pawb yn teimlo eu bod yn perthyn.

Mae aelod o’r tîm Adnoddau Dynol yn rhan o weithgor Cydraddoldeb ac Amrywiaeth Cymru, ac yn mynychu cyfarfodydd a gweithdai’n rheolaidd i drafod cynnydd a newidiadau yn y sector, ac i roi arfer gorau ar waith. Ein Pennaeth, Viv Buckley, yw cadeirydd presennol y grŵp hwn.

Yn 2024/25 fe wnaethom hefyd gydweithio eto gyda Chwmnïau Cynhwysol sydd wedi ein galluogi i ddeall mwy am ein harferion a’n diwylliant, ac sydd wedi bod yn offeryn allweddol wrth fynd ar drywydd ein strategaeth cydraddoldeb ac amrywiaeth a’n cynllun dros newid, gan ein helpu i ffurfio ymagwedd coleg cyfan at gynhwysiant a llywio ein Cynllun Cydraddoldeb Strategol.

Llywodraethu

Mae ein Corff Llywodraethu yn cynnwys pobl ag amrywiaeth o sgiliau a phrofiadau. Mae’r Coleg yn credu bod Byrddau amrywiol yn Fyrddau gwell ac wedi sicrhau bod y Corff Llywodraethu’n adlewyrchu’r gymuned y mae’n ei gwasanaethu. Yn 2024-25, roedd y Bwrdd yn cynnwys 3 dyn a 15 menyw; un aelod o gefndir cymysg Du Cymreig, dau siaradwr Cymraeg; un aelod o’r gymuned LHDTC+; ac un aelod a wnaeth ddatgan anableddau.

Mae’r Bwrdd yn chwarae rhan weithredol wrth fonitro cynnydd nodau cydraddoldeb, amrywiaeth a chynhwysiant a’r cynllun cydraddoldeb strategol, gydag aelodau hefyd yn mynychu digwyddiadau allweddol megis ein hadolygiadau o’r Cynllun Gweithredu Gwrth-hiliaeth gyda’r Black Leadership Group. Mae llywodraethwyr yn cael diweddariadau ar faterion cydraddoldeb, amrywiaeth a chynhwysiant bob tymor.

Datblygiad Dysgu Proffesiynol

Rydym wedi ymrwymo i sicrhau bod ein staff yn parhau i ddatblygu, a thrwy hynny’n cael dealltwriaeth dda o faterion cydraddoldeb, amrywiaeth a hawliau dynol a all effeithio arnyn nhw neu ar ein myfyrwyr, a gwella eu cymhwysedd ar lefel broffesiynol.

Yn 2024-2025, fe wnaethom barhau i ymgorffori, hyrwyddo ac olrhain cwblhau modiwl hyfforddi Cydraddoldeb, Amrywiaeth a Chynhwysiant gorfodol ar ein system ddysgu ar-lein ‘Dysgu’. Mae’r modiwl hwn yn cynnwys gwybodaeth am ein dyletswyddau statudol a themâu perthnasol megis gwahanol fathau o wahaniaethu, nodweddion gwarchodedig, gwrth-hiliaeth, peidio â chadw’n dawel a sut i gynnal gwerthoedd ac ymddygiadau cynhwysol. Mae cyfraddau cwblhau ar gyfer y modiwl hwn yn parhau i wella, gyda 95% o staff yn ei gwblhau, o’i gymharu â 92% yn 2023-2024. Mae’r cynnydd hwn oherwydd olrhain a monitro gan ein tîm Dysgu a Datblygu, sy’n anfon negeseuon atgoffa rheolaidd at reolwyr a staff i gwblhau’r hyfforddiant.

Rydym yn parhau i gefnogi staff trwy ddatblygiad proffesiynol parhaus rheolaidd a phenodol. Rydym yn parhau i ddod â staff at ei gilydd ar gyfer hyfforddiant, dysgu a datblygiad ar draws agweddau gwahanol o gydraddoldeb, amrywiaeth a chynhwysiant.

Rydym yn cynnal Diwrnodau Dysgu Proffesiynol yn rheolaidd, yn ogystal â chyfleoedd dysgu ad-hoc amrywiol, ar bynciau sy’n gysylltiedig â chydraddoldeb, amrywiaeth a chynhwysiant, megis ymarfer gwrth-hiliol mewn addysg, ymarfer sy’n ystyriol o drawma, a chynhwysiant o ran yr amrywiaeth eang o nodweddion gwarchodedig gan gynnwys niwroamrywiaeth, LHDTC+ a’r menopos.

Mae hyfforddiant pwrpasol hefyd wedi’i ddarparu i reolwyr trwy sefydliad o’r enw Leaders Unlocked ynghylch iaith a rhagfarnau a thrwy DARPL (Dysgu Proffesiynol Amrywiaeth a Gwrth-hiliaeth), gan dîm amrywiol o ddarparwyr sydd â phrofiadau proffesiynol a bywyd.

Ym mis Rhagfyr 2024, cynhaliodd y Coleg Ddiwrnod Dysgu Proffesiynol ar-lein o’r enw ‘Pŵer Pobl a Pherthyn’. Roedd y diwrnod yn cynnwys cyfres o areithiau allweddol a gynlluniwyd i herio safbwyntiau a gwella diwylliant cynhwysol y Coleg: Rachel Clarke ‘Gwrth-hiliaeth a Thegwch’, yr Athro Jason Arday ‘Niwroamrywiaeth a Chroestoriadedd’, rhoddodd Connor Allen fyfyrdod creadigol trwy ddefnyddio mynegiant barddonol i fyfyrio ar faterion cyfoes, ac yn olaf, arweiniodd Dr. Paul Redmond sesiwn ar ‘Dyfodol Gwaith’. Ar ddiwedd pob Diwrnod Dysgu Proffesiynol, anogir staff i fyfyrio ar eu dysgu o fewn eu timau unigol, sy’n meithrin diwylliant o ddysgu parhaus mewn amgylchedd diogel, sy’n hanfodol i alluogi ein staff i symud ymlaen ar eu taith i gynhwysiant.

Cesglir adborth gan staff yn gyson ynghylch eu gofynion dysgu o ran yr agenda hon i sicrhau ein bod yn ymateb yn briodol gyda hyfforddiant pellach, ac rydym hefyd yn defnyddio holiaduron i asesu lefelau dealltwriaeth ac ymrwymiad y staff yn dilyn yr hyfforddiant.

Ymgysylltu â Dysgwyr

Mae cyfleoedd amrywiol wedi cael eu datblygu a byddant yn cael eu datblygu ymhellach gan ein tîm Lles Myfyrwyr a Diogelu i alluogi dysgwyr i gysylltu â’u cyfoedion, magu hyder a chymryd rhan mewn gweithgareddau, grwpiau a chymdeithasau newydd.

Mae ein Harweinwyr Lles a Diogelu Myfyrwyr wedi parhau i hyrwyddo a chefnogi lles myfyrwyr trwy weithgareddau a digwyddiadau mewn ffyrdd arloesol ac ysgogol ar gyfer eu meysydd allweddol, a sicrhau bod y Coleg yn amgylchedd cynhwysol lle mae myfyrwyr yn cael profiadau sy’n eu galluogi i fod yn bopeth y gallant fod.

Mae rhai o’r mentrau presennol yn cynnwys: (nid rhestr gynhwysfawr yw hon)

• Tîm o Hyfforddwyr Dilyniant ar draws amrywiol feysydd Cwricwlwm, sy’n hyrwyddo cynnydd a llwyddiant myfyrwyr trwy reoli taith y dysgwr sy’n canolbwyntio ar y person, gan ddatblygu a chefnogi eu lles personol, cymdeithasol ac emosiynol trwy’r Addewid Rhaglen Ddysgu, gan eu galluogi i fod yn bopeth y gallant fod;
• Tîm Lles Myfyrwyr ymroddedig i gydlynu ystod o gymorth bugeiliol, cyfleusterau a gweithgareddau i fyfyrwyr a staff, gan gynnig cefnogaeth aml-ffydd, di-ffydd, ysbrydol a diwylliannol a chyfleoedd ymgysylltu;
• Amrywiaeth o ‘stondinau/digwyddiadau dros dro’ mewn mannau canolog ar draws y Coleg i ddathlu digwyddiadau fel Coleg Noddfa, Wythnos Cydraddoldeb Hil, Wythnos LHDTC+, Mis Hanes Pobl Ddu, Diwrnod Crefydd y Byd, ac arddangosfeydd o waith myfyrwyr i gyd-fynd â’r thema;
• Ymrwymiad a chynnydd tuag at ddod yn Goleg Gwrth-hiliol, gan weithio tuag at ddad-drefedigaethu’r Cwricwlwm trwy gynllun 10 pwynt Black Leadership Group, gydag arferion gorau yn ein maes cwricwlwm Gwasanaethau i Bobl, yn benodol maes Gwallt a Harddwch. Er enghraifft, mae’r cwricwlwm wedi’i addasu i ddysgu am driniaethau a cholur ar gyfer pob math o groen, a datblygwyd cymhwyster mewn gwallt gweadog.

Ar ben hynny, mae pob un o’n dysgwyr llawn amser Lefel 1, 2 a 3 yn ymgymryd â chyfres o fodiwlau eDdysgu sy’n canolbwyntio ar Gydraddoldeb, Amrywiaeth a Chynhwysiant. Mae yna hefyd cyhoeddiadau wythnosol yn yr e-diwtorialau sy’n tynnu sylw at ddigwyddiadau dathlu ac ymwybyddiaeth sydd ar y calendr, fel Mis Hanes Menywod a Mis Balchder.

Beth sydd nesaf?

• Gwreiddio ein Cynllun Ecwiti Strategol wedi’i adnewyddu (2025-2030) sy’n amlinellu amcanion allweddol newydd i gynyddu gwybodaeth a dealltwriaeth o gydraddoldeb, amrywiaeth a chynhwysiant ar draws y Coleg; a gwreiddio diwylliant o gynhwysiant sy’n cyd-fynd ag amcanion ein Cynllun Strategol newydd: Pobl, Perthyn, Planed, Pwrpas;
• Adnewyddu ein statws Arweinydd Hyderus o ran Anabledd erbyn mis Tachwedd 2026 mewn cydweithrediad â staff a thrwy gymryd mewnwelediadau o’r Cynllun Hawliau Pobl Anabl i nodi unrhyw rwystrau a meysydd ar gyfer datblygiad a gwelliant pellach;
• Bod yn glir yn ein hamcanion, a pharhau i ymgorffori’r rhain drwy’r dudalen Perthyn ar ein gwefan a’n porth mewnol;
• Monitro a pharhau i gyflawni’r amcanion a amlinellir yn ein Cynllun Gweithredu Gwrth-hiliaeth a chynllun 10 pwynt Black Leadership Group;
• Sefydlu canllawiau ac ymgorffori cefnogaeth i’n cymuned LHDT+, yn enwedig cefnogi staff a myfyrwyr sydd wedi nodi eu bod yn drawsryweddol;
• Parhau i weithio gyda phartneriaid allanol ac aelodau staff gan gynnwys ein Hyrwyddwr Gwrth-hiliaeth i ddad-drefedigaethu’r cwricwlwm a thynnu sylw at arfer gorau a straeon llwyddiant;
• Parhau i ddefnyddio Bwrdd Swyddi Black Leadership Group a phyrth recriwtio cynhwysol eraill fel Cwmnïau Cynhwysol i hysbysebu rolau allweddol;
• Gweithio tuag at ennill statws Coleg Noddfa, drwy gydweithio ar draws y Coleg, sy’n darparu cyd-destun ehangach o amgylch cynhwysiant a chymorth sy’n ymwneud ag ailgartrefu, lloches a mudo;
• Dathlu a hyrwyddo digwyddiadau cydraddoldeb, amrywiaeth a chynhwysiant, a rhoi mentrau ar waith sy’n cyd-fynd â’n calendrau Cynhwysiant a Lles;
• Sicrhau bod holl bolisïau Coleg Penybont yn addas at y diben ac yn unol â’n gweledigaeth ar gyfer cydraddoldeb, amrywiaeth, cynhwysiant a pherthyn, gydag Asesiadau Effaith ar Gydraddoldeb cywir a chynhwysfawr;
• Cynnal diwylliant sy’n dathlu amrywiaeth ac sy’n groesawgar i bawb, lle mae staff a myfyrwyr yn wir yn gallu bod eu hunain ac yn teimlo eu bod yn perthyn;

Rydym yn parhau i weithio i wella ein gwybodaeth cyflogaeth ac arferion busnes o ran cydraddoldeb, amrywiaeth a chynhwysiant. Er ein bod wedi gwneud cynnydd dros y blynyddoedd, rydym yn deall bod gennym lawer i’w wneud o hyd i gynyddu amrywiaeth ein gweithlu, fel y gallwn dynnu ar wahanol safbwyntiau a phrofiadau. Rydym wedi ymrwymo i gyhoeddi ein Hadroddiad Blynyddol ar Gydraddoldeb a’n Hadroddiad Bwlch Cyflog i sicrhau, lle mae bylchau’n bodoli, eu bod yn rhan o’n Cynllun Tegwch Strategol, er mwyn cynyddu amrywiaeth y gweithlu a sicrhau tegwch ar draws y sefydliad.

Yn olaf, rhaid i ni barhau i wreiddio cydraddoldeb yn gadarn fel rhan o’n gwaith bob dydd ac nid rhywbeth eilradd, fel ein bod yn ei ystyried ym mhopeth a wnawn.

Os hoffech ragor o wybodaeth, neu os hoffech gael y ddogfen hon mewn fformat gwahanol, cysylltwch â ni: swyddi@bridgend.ac.uk  | 01656 302302 Ext 660

Student finance

Studying at college may involve costs for you.

Find out more

Discovery Events

Throughout the year, we open our doors to the public and run a number of discovery events.

Find out more

Campus Tours

We offer over 20 different tours, all of which are focused on a specific subject area.

Find out more

Cyfleoedd

Cyfleoedd is our careers hub, and we work closely with students to enhance careers education and promote work-related opportunities.

Find Out More

Careers

We are a values-based organisation, and we look for people to join us who share those values.

Find Out More